Botulinum toksin tip A, nöromüsküler kavşakta SNAP-25’i geçici etkileyerek asetilkolin salımını azaltır. Kasın kuvveti düşer; antagonistler ve yağ yastıkları yerinde kalır. Bu yüzden sonuç, noktanın anatomisine ve dozun kas gücüne oranına bağlıdır. Botoks hizmet sayfamızdaki cümle budur: kası durdurmak değil, hiperaktiviteyi modüle etmek.
Dinamik versus statik
Dinamik çizgi, kasın cildi katlamasıyla oluşur — glabella, kaz ayağı, alın. Toksin burada endikedir. Statik oluk, yerçekimi, fotohasar ve hacim kaybıyla cilt dururken de görünür. Toksin statik oluğu ‘silemez’; dolgu, lazer, cerrahi veya kabul konuşulur. İkisini karıştırmak, frontalise aşırı doz ve kaş pitozu üretir.
Zaman çizelgesi
Etki 3–5 günde başlar, 10–14 günde oturur, yüzde tipik 3–6 ay sürer. Masseter’de güç bir haftada azalır; estetik incelme atrofi ile 6–8 haftada belirginleşir. Hiperhidrozda süre 6–9 aya uzayabilir. 10–14. gün kontrolü asimetriyi küçük dengeleme dozlarıyla düzeltmek içindir.
Üniteler markalar arasında dönüştürülemez. OnabotulinumtoxinA, abobotulinumtoxinA ve incobotulinumtoxinA farklı moleküllerdir. Klinikte T.C. Sağlık Bakanlığı ruhsatlı flakonlar hasta ile açılır.
Masseter, boyun, ter
Masseter’i felç etmek hedef değildir; aşırı kontraksiyonu dengelemek ve çiğnemeyi korumaktır. Hatalı nokta gülüşü bozar. Temporalis hacim verir; kontrolsüz doz çöküklük bırakabilir.
Platysma (Nefertiti) bantların dinamik kısmına dokunur; boyun germe değildir. Boyunda nadir yutma güçlüğü, doz disiplinini zorunlu kılar.
Aksiller hiperhidroz sempatik iletimi bölgesel keser. Termoregülasyon vücuda yayılmış ekrin bezlere dayanır; koltuk altı toplam popülasyonun küçük bir kısmıdır.
Kim yaptırmaz?
Gebelik, emzirme, aktif enfeksiyon, miyastenia ve benzeri kavşak hastalıkları. Aminoglikozidler etkiyi potansiyelize edebilir.
Özet
Toksin dinamik çizginin ilacıdır, sarkmanın değil. Donuk yüz, anatomik planın başarısızlığıdır, ‘botoksun doğası’ değil.
